2020 KPSS Önlisans Tarih Çıkmış Soruları ve Çözümleri

İslamiyet öncesi Türk devletlerinde ordu-millet anlayışı vardı; savaşabilecek her erkek asker sayılırdı, bu yüzden ordunun paralı yabancılardan oluşması bir dağılma nedeni olarak gösterilemez. En güçlü çeldirici D'dir: ikili yönetim (Göktürklerde doğu-batı ayrımı gibi) zamanla iki kanadın birbirinden kopmasına yol açtığından dağılmayı kolaylaştıran etkenlerdendir. Tuzak: Ordu-millet yapısı Türk devletlerinin güçlü yanıdır; zayıflık nedenleri kut anlayışı, boy yapısı, ikili yönetim ve dış kışkırtmalarda aranmalıdır.

1881 tarihli Muharrem Kararnamesi ile Düyun-ı Umumiye İdaresi kurulmuş ve bazı vergi gelirleri doğrudan alacaklılara ayrılmıştır. En güçlü çeldirici D'dir: Islahat Fermanı (1856) da dış baskıyla ilan edilmiştir, ancak gayrimüslimlerin haklarıyla ilgilidir, borçlarla değil. Tuzak: Borçların durdurulması (Ramazan Kararnamesi, 1875) ile borçların ödenme düzeninin kurulması (Muharrem Kararnamesi, 1881) karıştırılmamalıdır.

TBMM 1 Kasım 1922'de saltanatı kaldırınca İstanbul Hükûmetinin hukuki dayanağı ortadan kalktı; Tevfik Paşa kabinesi istifa etti ve Lozan'a yalnız TBMM heyeti gitti. En güçlü çeldirici E'dir: Ankara'nın başkent olması da İstanbul'un etkisini azaltan bir adımdır, fakat 13 Ekim 1923'te, yani Lozan Antlaşması imzalandıktan sonra gerçekleşmiştir. Cumhuriyetin ilanı ve halifeliğin kaldırılması da Lozan'dan sonradır; Teşkilat-ı Esasiye (1921) ise İstanbul Hükûmetini ortadan kaldırmamıştır. Tuzak: Kararın Lozan Konferansı başlamadan (20 Kasım 1922) alınmış olması gerekir.