2023 AYT Biyoloji Çıkmış Soruları ve Çözümleri

Karbon dioksitin kandaki taşınma yollarından ikisi doğrudur: küçük bir kısmı plazmada çözünmüş hâlde (I), bir kısmı da alyuvar içindeki hemoglobine bağlanarak karbaminohemoglobin şeklinde (II) taşınır. Büyük kısmı ise alyuvarda karbonik anhidraz enzimiyle önce karbonik aside, sonra bikarbonat iyonuna dönüşür ve bu iyonlar hemoglobine bağlı kalmadan plazmaya geçerek serbest hâlde taşınır; dolayısıyla III'teki 'hemoglobine bağlı bikarbonat' ifadesi yanlıştır. En güçlü çeldirici E şıkkıdır; öğrenci taşınan CO2'nin en büyük kısmının bikarbonat biçiminde olduğunu bildiği için bunun hemoglobine bağlı olduğunu da sanabilir, oysa bikarbonat iyonu serbest hâlde plazmada taşınır.

Glomerulusta süzülme sırasında kan hücreleri ve büyük proteinler kapsül boşluğuna geçemez; bu yüzden Bowman kapsülünden proksimal tüpe geçen süzüntüde alyuvar bulunmaz (I doğru). Henle kulbunun inen kolu suya geçirgenken çıkan kolu suya geçirgen değildir, bu farklı geçirgenlik derişik idrar oluşumunu sağlar; dolayısıyla II yanlıştır. Distal tüpte hormonal kontrol altında bikarbonat ve tuzun geri emilimi gerçekleşir (III doğru). Doğru ifadeler I ve III'tür. En güçlü çeldirici II'yi doğru sayan öğrencidir; Henle kulbunun iki kolunun suya geçirgenlik bakımından birbirinden farklı olduğunu bilmeyen öğrenci bu şıkkı seçer.