2023 AYT Tarih Çıkmış Soruları ve Çözümleri

Gazneliler, Samanoğulları Devleti hizmetindeki Türk komutanlar tarafından, bu devletin merkezi otoritesinin zayıflamasıyla kurulmuştur; bu yüzden cevap C'dir. En güçlü çeldirici E'dir (Büveyhoğulları) çünkü o da dönemin İran kökenli bir hanedanıdır ve Abbasi halifeliğiyle ilişkilidir, ancak Gaznelilerin kuruluşuyla doğrudan bir bağı yoktur.

Germiyanoğulları, Aydınoğulları, Saruhanoğulları ve Karesioğulları, Kösedağ sonrası Batı Anadolu'da Bizans sınırında kurulan klasik Uç Beylikleridir; bu yüzden A, B, C, E doğru gruplamadır. Dulkadiroğulları ise Batı Anadolu'da değil, Elbistan-Maraş yöresinde, çok sonra Memlük etkisiyle kurulmuş bir beyliktir; bölge ve zaman bakımından bu gruba girmez, doğru cevap D'dir. En güçlü çeldirici Germiyanoğulları'dır çünkü bazı kaynaklarda diğer Uç Beyliklerinin "kökeni" sayılır; yine de kendisi doğrudan Batı Anadolu uç beyliği olarak kurulduğundan gruba dahildir.

Metin, büyük devletlerin kongreler yoluyla aralarındaki dengeyi koruduğunu ama üzerlerinde bağlayıcı bir otorite bulunmadığını söylüyor; bu, devletler arası ilişkilerin artık güç dengesi esasına göre yürütüldüğü yeni bir düzeni gösterir, doğru cevap B'dir. En güçlü çeldirici D'dir çünkü "kongreler" ifadesi bir örgüt izlenimi verebilir; ama metin açıkça "ortak bir yaptırım organı bulunmayacak" diyerek bağlayıcı bir uluslarüstü örgütü reddeder.