2025 AYT Biyoloji Çıkmış Soruları ve Çözümleri

Glomerulustan Bowman kapsülüne geçiş yalnızca kan basıncının sağladığı süzülmeyle (filtrasyon) olur, bu aşamada geri emilim gerçekleşmez; A doğrudur. Kanın pH dengesini korumak için tübül ile çevresindeki kılcal damarlar arasında $H^{+}$ ve $HC{O}_3^{-}$ gibi iyonların salgılanması söz konusudur; B doğrudur. Tübülden kılcal damarlara geri emilim, maddenin türüne göre pasif (su, bazı iyonlar) ya da aktif (glikoz, amino asit) yolla gerçekleşebilir; C doğrudur. Süzülme zarının gözenek boyutu belirleyici olduğundan molekül büyüklüğü madde geçişini etkiler; E doğrudur. Ancak üre, süzüldükten sonra tübül boyunca belirli bir oranda (yaklaşık yarısı) pasif olarak geri emilir; ürenin tamamının hiç geri emilmeden toplayıcı kanala ulaştığı iddiası yanlıştır.

Calvin döngüsü, kloroplast içeren ve fotosentez yapabilen hücrelerde gerçekleşir. Sünger parankiması hücreleri yaprağın ana fotosentez dokusu olduğundan bol kloroplast içerir ve Calvin döngüsü burada yürütülür (III doğru). Stoma bekçi hücreleri de epidermisteki nadir istisnalardan biridir: içlerinde kloroplast bulunur ve sınırlı düzeyde de olsa fotosentez yapabilirler, bu nedenle Calvin döngüsü bu hücrelerde de gerçekleşir (I doğru). Tüy (trikom) hücreleri ise salgı üretimi veya koruma gibi işlevlere özelleşmiştir, kloroplast bakımından yetersizdir ve Calvin döngüsü bu hücrelerde yürütülmez (II yanlış). Doğru cevap I ve III'tür. En güçlü çeldirici B'dir: stoma bekçi hücrelerinin epidermal bir hücre olduğu için kloroplastsız sanılması yaygın bir yanılgıdır; oysa bekçi hücreleri epidermisteki kloroplastlı istisnai hücrelerdir. Kural: epidermis hücreleri genelde kloroplastsızdır ama stoma bekçi hücreleri bu kuralın istisnasıdır.