2021 TYT Sosyal Bilimler Çıkmış Soruları ve Çözümleri

Özet; ilahi kaynaklı hükümdarlık anlayışını (E), ulemanın bağlılığının meşruiyete katkısını (C), hutbe-sikke gibi egemenlik sembollerini (B) ve tahta çıkışın halka duyurulmasını (D) açıkça içerir. Ancak metinde soylu ailelerin yönetimde belirleyici olduğuna dair hiçbir ifade yoktur; aksine yetki tek bir hükümdarda toplanmıştır. Bu yüzden A söylenemez. En güçlü çeldirici C'dir çünkü ulemanın bağlılığı bir zümre onayı izlenimi verip aristokrasiyle karıştırılabilir; ama bu dinî meşruiyet göstergesidir, soylular sınıfının yönetime ortak olduğu anlamına gelmez.

Verilerde yalnızca dünya geneli ile M ve N ülkelerinin oranları bulunmaktadır; dünyadaki diğer tüm ülkelerin kırsal nüfus payları bilinmediğinden 'kırsal nüfus payı en düşük ülke dünya genelinde M'dir' yargısına bu veriyle ulaşılamaz. A, B, C, D seçenekleri yalnızca verilen üç değer arasında doğrudan karşılaştırma yaptığından geçerlidir (%89>%58; %70>%42; %11 hem %42'den hem %70'ten düşük; %58>%30). En güçlü çeldirici C'dir çünkü içinde iki karşılaştırma barındırdığından karmaşık görünür; ama yalnızca verilen üç veriyle doğrulanabilir. E ise verilmeyen bir evrensel bilgiye (dünyadaki tüm ülkeler) atıfta bulunduğundan geçersizdir.

Lokman 31:20 ayeti göklerdeki ve yerdeki nimetlerin insana boyun eğdirildiğini, İsra 17:70 ayeti ise insanoğlunun şerefli kılınıp diğer yaratılmışlardan üstün tutulduğunu vurgular; bu iki ayet birlikte insanın varlıklar içinde özel/ayrıcalıklı bir konuma sahip olduğunu gösterir. En güçlü çeldirici B'dir (şükür) çünkü ilk ayet nimetlere dikkat çeker ve şükür çağrışımı yapar; ama ayetlerin ortak ve asıl vurgusu insanın üstün/özel konumudur, şükür doğrudan istenmemektedir.