Kasabaya vardığımızda derme çatma (I) (eski) bir hanın önünde durduk. Kapıyı açan hancı, yol yorgunu (II) (yolculuktan bitkin) hâlimize acıyıp bize sıcak birer çorba getirdi. Cebimizdeki para tek gecelik konaklamaya ucu ucuna (III) (ancak yetecek kadar) yetiyordu. Hancı hesabı kılı kırk yararak (IV) (çok titizlikle) yaptı, bir kuruş fazla istemedi. Yine de o gece rüzgârın uğultusu yüzünden gözüme uyku girmedi (V) (uyuyamadım).
Bu parçada numaralanmış sözlerden hangisinin anlamı ayraç ( ) içinde verilen açıklamayla uyuşmamaktadır?
“Derme çatma”, özen gösterilmeden, gelişigüzel ve dayanıksız biçimde yapılmış anlamına gelir; yapının yaşıyla ilgili değildir. Yeni yapılmış bir kulübe de derme çatma olabilir. Bu yüzden “eski” açıklaması sözle uyuşmaz. En güçlü çeldirici III'tür: “ucu ucuna yetmek”, artmadan, sınırda yetmek demektir ve “ancak yetecek kadar” açıklamasıyla örtüşür. II, IV ve V'teki açıklamalar da sözlerin cümledeki anlamını doğru verir. Kural: açıklama, sözün çağrıştırdığı bir durumla değil, sözlük anlamıyla karşılaştırılmalıdır.