Bir öğrenci, birbiriyle karışmayan ve özkütleleri farklı P, R ve T saf sıvılarını dik silindir biçimli şeffaf bir kaba koyuyor. Sıvılar aynı sıcaklığa geldikten sonra kapta üç ayrı katman oluşuyor: en altta 4 cm yüksekliğinde T, ortada 8 cm yüksekliğinde R, en üstte ise 4 cm yüksekliğinde P sıvısı bulunuyor.
Buna göre P, R ve T sıvılarının kütleleri sırasıyla , ve olmak üzere
I.
II.
III.
ilişkilerinden hangileri gerçekleşmiş olabilir?
Karışmayan sıvılarda özkütlesi büyük olan alta yerleşir; bu yüzden olur. Kap silindir olduğundan hacimler yüksekliklerle orantılıdır: ve alınır. P ile T'nin hacmi eşit, T'nin özkütlesi daha büyük olduğundan her zaman sağlanır. R'nin kütlesi olduğundan değeri değerinin yarısından büyükse (I olabilir), tam yarısıysa (II olabilir) olur. III ise gerektirdiğinden imkânsızdır. En güçlü çeldirici olan Yalnız I, en alttaki sıvının kütlesinin de mutlaka en büyük olacağını düşünmekten doğar; oysa hacmi iki katı olan R kütlece T'yi yakalayabilir. Kural: kütle karşılaştırmasında özkütle ile birlikte hacim de hesaba katılır.