2023 TYT Fen Bilimleri Çıkmış Soruları ve Çözümleri

Yol, izlenen rotanın uzunluğudur; yer değiştirme ise başlangıç ve bitiş noktalarını birleştiren vektörün büyüklüğüdür. İki nokta arasındaki en kısa uzunluk doğru parçası olduğundan yol her zaman yer değiştirmeden büyük veya ona eşittir; eşitlik yalnızca hareket doğrusal ve tek yönlü olduğunda sağlanır.
II. Yön değişseydi geri dönülen kısım yola eklenir, yer değiştirmeden düşerdi; eşitlik bozulurdu. Dolayısıyla yön değişmemiştir, kesin doğrudur.
III. Rota eğri olsaydı yol, uçları birleştiren doğrunun uzunluğundan büyük olurdu. Dolayısıyla rota doğrusaldır, kesin doğrudur.
I. Eşitlik hız büyüklüğü hakkında hiçbir şey söylemez; drone aynı doğru üzerinde hızlanıp yavaşlasa da yol ile yer değiştirme yine eşit kalır. Kesin değildir.
En güçlü çeldirici E'dir: "yol = yer değiştirme" eşitliğini "düzgün doğrusal hareket" ile özdeşleştiren öğrenci I'i de kesin sanır. Kural: Yol ile yer değiştirmenin eşitliği hareketin doğrultusu ve yönü hakkında bilgi verir, sürati hakkında vermez.

Bileşiklerin formülleri yazılır: magnezya $MgO$ , magnezyum hidroksit $Mg(OH{)}_2$ , manyezit $MgC{O}_3$ . Üç formülde de ortak olan elementler aranır. Magnezyum üçünde de vardır. Oksijen de üçünde vardır. Hidrojen yalnızca magnezyum hidroksitte bulunur, $MgO$ ve $MgC{O}_3$ 'te yoktur. Karbon yalnızca manyezitte bulunur, $MgO$ ve $Mg(OH{)}_2$ 'de yoktur. Bu nedenle üç bileşikte birden bulunan çift magnezyum ve oksijendir.
En güçlü çeldirici A'dır: magnezyum hidroksitteki OH grubunu gören öğrenci hidrojeni ortak sanır; oysa magnezya ve manyezitin formülünde hidrojen yoktur. Kural: Yaygın adı verilen bileşiklerde ortak element aranırken önce formüller yazılır, ad benzerliğine göre karar verilmez.

Kükürt dioksit bir ametal oksittir; suda çözündüğünde sülfüröz asit oluşturur, ortama $H_3{O}^{+}$ verir. Çözelti asidik olduğundan pH değeri 7'den küçüktür ve $O{H}^{-}$ derişimi azalır. Bu nedenle A ve C yanlıştır. Amonyak ise sudan proton alarak $O{H}^{-}$ derişimini artırır; çözelti baziktir, pH değeri 7'den büyüktür ve $H_3{O}^{+}$ derişimi azalır. Bu nedenle B ve E yanlıştır. Bazik çözeltiler kırmızı turnusol kâğıdını maviye çevirdiğinden D doğrudur.
En güçlü çeldirici A'dır: amonyakta hidrojen, kükürt dioksitte oksijen bulunduğuna bakan öğrenci formüldeki atomlara göre karar verip $S{O}_2$ çözeltisini bazik sanır. Oysa ametal oksitler suda asidik, amonyak gibi proton alıcıları ise bazik çözelti oluşturur. Kural: Turnusolda kırmızıdan maviye dönüş bazı, maviden kırmızıya dönüş asidi gösterir.