2025 TYT Fen Bilimleri Çıkmış Soruları ve Çözümleri

Ortalama hız, yer değiştirmenin geçen süreye bölümüdür; ortalama sürat ise alınan toplam yolun süreye bölümüdür. Emir sabah çıktığı kapıya geri döndüğü için yer değiştirmesi sıfırdır; dolayısıyla ortalama hızının büyüklüğü 0 km/h olur. En güçlü çeldirici olan 8, ortalama hız ile ortalama sürati karıştıran öğrencinin cevabıdır: 07.00-08.30 arası süre 1,5 saat, toplam yol 12 km olduğundan ortalama sürat 12 / 1,5 = 8 km/h çıkar; ancak soruda sorulan ortalama hızdır. 4 ve 16 seçenekleri ise yol veya süre değerlerini yanlış işleme hatalarıdır. Kural: başlangıç ve bitiş noktası aynı olan hareketlerde yer değiştirme, dolayısıyla ortalama hız sıfırdır.

Işık çok yoğun ortamdan az yoğun ortama geçerken normalden uzaklaşarak, az yoğun ortamdan çok yoğun ortama geçerken normale yaklaşarak kırılır. Derya'dan çıkan ışınlar sudan havaya geçerken normalden uzaklaşır; Kaan bu ışınların uzantıları doğrultusunda baktığı için Derya'yı gerçekte bulunduğu D noktasından daha yukarıda, yüzeye daha yakın görür. Kaan'dan gelen ışınlar havadan suya girerken normale yaklaşarak kırılır; Derya de kendisine ulaşan ışınların uzantısı doğrultusunda Kaan'ı K noktasının yukarısında görür. Dolayısıyla iki gözlemci de karşısındakini gerçek konumunun yukarısında görür. En güçlü çeldirici D, sudaki cismin yukarıda ama havadaki cismin aşağıda görüneceği biçiminde tek yönlü ezber yapan öğrenciyi eler; görünür konum her iki bakış yönünde de yukarı kayar. Kural: kırılma nedeniyle su içindeki cisim olduğundan sığda (yukarıda), su içinden bakan gözlemci için havadaki cisim olduğundan yüksekte görünür.

Derişik HCl çözeltisinden H2 gazı açığa çıkarabilmek için alaşımda aktif (soy olmayan) bir metal, derişik NaOH çözeltisinden H2 açığa çıkarabilmek için ise amfoter bir metal bulunmalıdır. Zn amfoter bir metaldir: HCl ile tepkimesinde ZnCl2 oluşturup H2 açığa çıkarır, NaOH ile tepkimesinde de çinkoat bileşiği oluşturup H2 açığa çıkarır. Bu nedenle Zn - Ag alaşımı her iki çözeltiyle de H2 verir; Ag tepkimeye girmese bile alaşım için koşul sağlanır. Diğer seçeneklerdeki Au, Pt, Cu ve Hg soy ya da yarı soy metallerdir; hiçbiri HCl veya NaOH çözeltisinden H2 açığa çıkaramaz. En güçlü çeldiriciler Cu içeren B ve D'dir; Cu'nun HCl ile H2 oluşturduğunu sanan öğrenci bunlara gider, oysa yarı soy metaller asit çözeltilerinden H2 açığa çıkaramaz. Kural: soy ve yarı soy metaller (Cu, Hg, Ag, Pt, Au) asitlerden H2 çıkaramaz; Zn ve Al gibi amfoter metaller hem kuvvetli asit hem kuvvetli baz çözeltileriyle H2 gazı oluşturur.