2024 LGS Türkçe Çıkmış Soruları ve Çözümleri

1) Cümlelerdeki “kesmek” fiilinin taşıdığı anlamlar tek tek belirlenir. 2) “Kumaşı istediğim ölçüde kesti.” cümlesinde fiil, bir cismi kesici araçla parçalara ayırmak anlamındadır; D şıkkı kullanılmıştır. 3) “Gazı kesti.” cümlesinde fiil, bir hizmetin sürmesini durdurmak anlamındadır; C şıkkı kullanılmıştır. 4) “Domatesi kilosu yirmi liraya kestik.” cümlesinde fiil, pazarlıkla fiyatta anlaşmaya varmak anlamındadır; B şıkkı kullanılmıştır. 5) “Arabanın önünü kesti.” cümlesinde ise fiil, yola çıkıp yolu kapatmak, engellemek anlamındadır ve bu anlam şıklarda yer almaz. 6) Şıklarda karşılığı bulunmayan tek anlam A'daki “bir ilişkiyi sona erdirmek” (dostluğu kesmek) anlamıdır; doğru cevap A'dır. En güçlü çeldirici C'dir: “önünü kesmek” sözünü “yolunu durdurmak” diye okuyup C'nin zaten kullanıldığını fark etmeyen öğrenci, hangi şıkkın boşta kaldığını karıştırabilir. Kural: Çok anlamlı bir fiilin hangi anlamda kullanıldığı, fiilin kendisinden değil, birlikte kullanıldığı sözcüklerden ve cümlenin bağlamından anlaşılır.

1) Şiirde iki yön vardır: geride kalan patika ve ilerideki taze yol. 2) “Arkanı dönme geride kalan patikaya”, “orda unuttuğun ne varsa kalsın” dizeleri geçmişe takılmamayı; “taze bir yol açılıyor”, “çevir yüzünü o yamaca” dizeleri ise ileriye yönelmeyi söyler. Bu iki yargıyı birlikte veren tek seçenek A'dır. 3) En güçlü çeldirici D'dir: “nasıl olsa örter kar” dizesini “unutmak” diye okuyan öğrenci D'yi seçer; oysa şiir anıların silinmesini bir gereklilik olarak öne sürmez, yalnız onlara takılmamayı ister ve asıl vurguyu öndeki yola yapar. 4) B'de şiirde hiç geçmeyen bir “yalnızca an vardır” yargısı; C'de ise şiirde bulunmayan “hayatı ciddiye alma” yargısı vardır. Kural: Şiirde anlatılmak istenen, tek bir dizeden değil, dizelerin tamamının yöneldiği ortak yargıdan çıkarılır.

1) Yer adlarından sonra gelen “ilçe, il, mahalle, köy” gibi tür bildiren sözler küçük harfle başlar; bu nedenle I numaralı söz “Nizip ilçesi” biçiminde yazılmalıdır, yazımı yanlıştır. 2) Yön bildiren sözler belirli bir bölgeyi adlandırdığında özel ad sayılır ve büyük harfle başlar; “Orta Doğu” bir bölge adı olduğu için II numaralı sözün yazımı doğrudur. Doğru cevap B'dir. 3) III numaralı sözde “Balkan” bölge adı olarak doğru yazılmış olsa da “ülkeleri” sözü tür bildirdiği için küçük harfle başlamalıdır; doğrusu “Balkan ülkeleri”dir. Bu, en güçlü çeldiricidir: sözün ilk bölümünün doğruluğuna bakıp tamamını doğru sayan öğrenci III'ü seçer. 4) IV numaralı sözde yer adıyla kurulan ürün adlarının ikinci sözcüğü küçük harfle yazılır (Ankara keçisi, Maraş dondurması gibi); doğrusu “Antep fıstığı”dır. Kural: Özel adın kendisi büyük, yanındaki tür adı küçük yazılır.