2025 LGS Türkçe Çıkmış Soruları ve Çözümleri

Cümlede “en yaratıcı” denmesi, karşılaştırılan malzemeler içinde deniz mahsullerinin en üst sırada olduğunu gösterir; en üstte olan bir öge, o kümenin de üyesidir. Bu yüzden deniz mahsullerinin, şefin yaratıcı tarif ortaya koyduğu malzemelerden biri olduğu kesindir. En güçlü çeldirici B'dir: “en yaratıcı” demek, öteki malzemelerde yaratıcı tarif çıkmadığı anlamına gelmez; hepsinde yaratıcı tarifler olabilir, biri yalnızca en öndedir. A ve D ise cümlede hiç bulunmayan bir sebep (rahatlık) ve bir nitelik (kolaylaştırıcılık) ekler. Tuzak: “en” bildiren cümlelerde kesinlik yalnızca sıralamaya ilişkindir; sebep ve olumsuz genelleme eklenemez.

Verilen dizelerde dağların uyuması, rüzgârın esnemesi, kurbağaların suskun beklemesi, taşların yorulması kişileştirmedir; ayın ışığının “ince bir tel” sayılması ise benzetmedir. Aranan seçenek bu iki sanattan hiçbirini taşımayan seçenektir. B'de bir çıkış ve bir varış düz biçimde anlatılır, insana özgü bir nitelik aktarılmaz, benzetme edatı ya da benzetme ilgisi kurulmaz. En güçlü çeldirici C'dir: “Sordu mu … gece yıldızı” sözünde yıldıza soru sorma yeteneği verildiği için kişileştirme vardır; ilk okuyuşta düz bir anlatım gibi görünmesi çeldiriciliğini artırır. A'da denize seslenilip özlem yüklenir, D'de patika “ince bir ip”e benzetilir. Kural: söz sanatı aramada önce metindeki sanatlar belirlenir, sonra seçenekler yalnızca o sanatlar açısından taranır.

Üç nokta, benzer örneklerin sürdürülebileceğini, sözün tamamlanmadan bırakıldığını göstermek için kullanılır. II numaralı yerden önce “Naneler, taze fasulyeler ve daha neler neler” denilerek sıralama bilinçli olarak yarıda bırakılmıştır; sayılabilecek ürünlerin devam ettiğini göstermek için üç nokta gerekir. En güçlü çeldirici IV'tür: “Tezgâhtaki domatesler bunlardan yalnızca biri” cümlesi de bir sıralamanın parçası gibi görünür, ancak burada örnek sürdürülmez, tam bir yargı verilir ve nokta konur. I ve III numaralı yerlerde de yargılar tamamlandığı için nokta kullanılır. Kural: üç nokta, örneklerin “ve daha” gibi ifadelerle açık uçlu bırakıldığı yerde kullanılır; tamamlanmış yargı sonuna konmaz.